>>> ГЛАВНАЯ ИНТЕРВЮ ЛИТЕРАТУРНЫЙ

Naira Hambardzumyan

Թարգմանությունն արվեստ է

E-mail Печать PDF
There are no translations available.

Թարգմանությունն արվեստ է, մշակույթ, միաժամանակ՝ հաղորդակցման ու տեղեկատվության միջոց։ Երկրագնդի բազմաթիվ ազգերի միջեւ հարաբերություններն անհնար կլինեին, եթե չլինեին թարգմանիչները։
Զարգացման ի՞նչ միտումներ է արձանագրում այսօր արդի հայ գրականությունը, ի՞նչ խնդիրներ եւ առնչություններ կան ժամանակակից հայ եւ հայերեն թարգմանված արտասահմանյան գրականությունների միջեւ, ունե՞նք այսօր հայերեն լեզվով արտասահմանյան գրականության գրադարան կամ ի՞նչ տարբերություններ են առկա սովորական եւ պոետական թարգմանությունների միջեւ: Այս հարցերի շուրջ զրուցում ենք բանաստեղծ, գրականագետ Նաիրա Համբարձումյանի հետ:

Подробнее...

Книга всегда была той величайшей ценностью, которой я обязана своей жизнью и развитием.

E-mail Печать PDF

Հարզացրույց բանաստեղծուհի, գրականագետ Նաիրա Համբարձումյանի հետ

- Ի՞նչ է նշանակում լինել նորարար, ի՞նչ է նորարարությունը արվեստում:
- Լինել ժամանակի մեջ, բայց դուրս նույն ժամանակից և տարածությունից, կարողանալ տիեզերական մի կենսոլորտում գիրդ ճանաչելի դարձնել մարդկանց: Ի վերջո, Ադամ-Եվայի ժամանակներից սկսած ոչինչ չի փոխվել. հոգու նույն հարաթափառությունն է, նույն շարժ-որոնումը, երազի և իրականության նույն փոխներթափանցումները… միայն հասարակական ֆորմացիաներն ու դրանց առաջադրած կացութաձևերն են փոփոխություններ կրել, իսկ կենսաբանական ու մտածողության առումով բանական մարդու մեջ գրեթե ոչինչ չի փոխվել, ուղղակի գիտության առաջընթացի հետ օտարացել են գիտակցության որոշ շերտեր (գյուտեր, հայտնագործություններ, երկնաքերներ), զգացմունքի տիրույթում մարդը նույն կարծեցյալ եզակիությամբ ամեն ինչ կրկնում է նորից: Նույնն են սերը, ատելությունը, ուրախությունը, տառապանքը… նույնիսկ խարդավանքները (եթե շատ հեռուն չգնանք) հարիր են միջնադարյան խարդավանքներին:

- Ո՞վ է այսօր գրականության հերոսը, ի՞նչ նոր տեղաշարժեր են նկատվում:

Բոլոր գրական երկերի, ուղղությունների կենտրոնում ի վերջո մարդն է` իր ամեն տեսակ թուլություններով, սեփական «ես»-ի ամենօրյա որոնմամբ և հասարակությունից իր օտարմամբ, ինչպես Հեսսեի «Տափաստանի գայլը» վեպի հերոսը: Թեպետ, եթե մի քիչ խորքը գնանք, նա միայն XX դարի գրականության հերոսը չէ. օտարացումը, «ես»-ի փնտրտուքը` թթվածնային այդ մշտական քաղցը, եղել է բոլոր ժամանակներում և սրանից հետո էլ կլինի: Դժվար է ասել, թե ձևավորվող նոր ուղղությունը` պոստմոդեռնը, ինչ նոր տեղաշարժեր կբերի. եթե նրա գաղափարը ամեն ինչ հարցականի տակ դնելու մեջ է, ապա այդ դեպքում մեզ այլ ճանապարհ չի մնում, քան վերագնահատել բոլոր ավանդույթները, բայց հավատում եմ, որ ժամանակակից ստեղծագործությունը կներգրավի նաև ողջ ավանդույթը, քանի որ այն կտրված չէ անցյալից, օրգանական անցումը պահպանվում է:
…Մենք ինքներս ենք հորինում այն աշխարհը, որտեղ ապրում ենք, ամեն մեկին տրված է ճակատագրով իր մենությունը, մնացյալը հորինվածք է: Այս ամենի մեջ մի բան է միայն հուսադրում, այն, որ ամեն ինչ պտույտի մեջ է, և այն, որ ոչինչ չի կորչում…

Подробнее...

Поэзия как откровение мыслящего вида.

E-mail Печать PDF

(հարցազրույց բանաստեղծուհի Նաիրա Համբարձումյանի հետ)

-Նաիրա, քո բանաստեղծական տեսողությունն այնքան մաքուր է: Քեզ և մի քանի այլ ժամանակակից բանաստեղծների կարդալիս մարդ մտածում է, թե Աստված բանաստեղծին մի նոր հնարավորություն է տվել` առարկաներին, կենդանիներին անուններ տալու, տարբերակելու առարկաները քաոսից, վերահայտնագործելու աշխարհը: Քո երկրորդ գրքի վերնագիրն էլ այս առումով շատ խորհրդանշական է` «Ես բառ եմ դարձել»:
-Այո, բանաստեղծը կարող է թափանցել երևույթների խորքը, անգամ նոր անուններ տալ դրանց: Դա մեծ երջանկություն է: Շատ հաճելի էր, երբ ուսանողներիցս մեկը գիրքս ընթերցելուց հետո ինձ այսպիսի հաղորդագրություն ուղարկեց. «Շնորհակալություն, որ Դուք բառ եք դարձել»: Ես իսկապես նոր ուղիներ եմ որոնում, նոր բառեր` իրականությունը բանաստեղծություն դարձնելու համար: Ուզում եմ նոր պատկերներ բերել գրականություն, բայց նոր պոեզիա ասելով` չեմ պատկերացնում ինչ-որ օտարամուտ, օտարահունչ երևույթ: Այն պետք է բխի մեր ազգային արժեքներից, միայն թե գրված լինի ավելի թարմ շնչառությամբ:
-Արի մի քիչ ավելի հստակեցնենք, թե ինչ ենք հասկանում` ազգային արմատներից չկտրված բանաստեղծություն ասելով: Այս խնդրին շատ են անդրադառնում, սակայն կարծես անհասկանալի է մնում, թե ի վերջո որո՞նք են այդ ազգային արժեքները, որ պետք է պահպանի այսօրվա գրողը:
-Չպետք է հրաժարվես քո ազգային ինքնությունից: Արևմտյան և արևելյան մտածողություններն ուսումնասիրելուց հետո պետք է շուռ գալ և նայել, թե դու ինչ ունես: Միայն այդ դեպքում ստեղծագործությունը կապրի տևական ժամանակի մեջ: Գրողի համար չափազանց կարևոր է կիրթ լինելը, օտար լեզուների տիրապետելը: Թարգմանական գրականությունը շատ հարուստ չէ, և անհրաժեշտ է բնագրերով գրական գործեր ընթերցել, որովհետև միայն հիմնավոր կրթություն ստացած մարդը կկարողանա ընտրել-համադրել ազգային արժեքները ժամանակի պահանջների հետ: Նաև գրական հոտառություն է պետք, որ կարողանաս առանձնացնել լավ գրականությունը, այն, որից արժե ինչ-որ բան վերցնել քո երկրի գրականության համար:
-Ի՞նչ ասել է լավ գրականություն: Կարծես վերանում են լավ ու վատ գրականությունները տարբերակելու օբյեկտիվ չափանիշները:
-Պետք է շատ կարդալ, որ կարողանաս գոնե քեզ համար գտնել այդ չափանիշը և առանձնացնել լավն ու վատը:
-Այսօր շատ գրողներ կարծում են, որ գրականությունն արդեն իր առջև ինչ-որ արժեքներ տարածելու խնդիր չի դնում: Ամեն բան սուբյեկտիվանում է: Ըստ քեզ` այնուամենայնիվ պահպանվու՞մ է ինչ-որ բացարձակ արժեք, բացարձակ չափանիշ:

Подробнее...

Вначале было дело.

E-mail Печать PDF

Մեր հյուրն է բանաստեղծուհի, գրականագետ Նաիրա Համբարձումյանը: Նրա «Ես բառ եմ դարձել» ժողովածուի բանաստեղծությունների տողերից էլ ծնվել են նրան ուղղված հարցերը:

- Ի՞նչ է լինում, «Երբ դատարկվում են հայելիները»:
- Մենության տրտմությունն ավելի է մգանում:

Подробнее...

* * *

А однажды я просто засну
(подобно доисторическому человеку),
Просто так,
Ничем не накрывшись.
И ветер запоет в верхушках сосен,
И вдали,
Перед самым своим паденьем,
Ангелы ухватятся
За подол слепорожденной ночи.
И опять до утра
Предметы спокойно задремлют
И Движение снова
Смешает с жизнью свои приметы.
И никто не придет,
Чтоб остановить мое паденье
И не дать мне разбиться.

АУДИО


PopUp MP3 Player (New Window)

ВИДЕО